{"id":989,"date":"2023-07-02T11:35:08","date_gmt":"2023-07-02T10:35:08","guid":{"rendered":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/?p=989"},"modified":"2023-07-02T13:04:45","modified_gmt":"2023-07-02T12:04:45","slug":"que-fai-un-desenador-grafico-dixital","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/deseno-grafico\/que-fai-un-desenador-grafico-dixital\/","title":{"rendered":"Que fai un dese\u00f1ador gr\u00e1fico dixital?"},"content":{"rendered":"\n<p>At\u00e9 non fai moitos anos o papel do dese\u00f1ador estaba entre lapis, pinceis,rotuladores e outros trebellos como regras, cutters e botes de tempera, l\u00e1minas de <a href=\"https:\/\/dle.rae.es\/letraset\">letraset<\/a> e cousas as\u00ed ( &#8211; en moitas das clases que imparto, acostumo a levar algunha destas cousas para que os alumnos m\u00e1is novos saiban de que estamos a falar).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.pixabay.com\/photo\/2016\/02\/02\/13\/19\/illustrating-1175343_1280.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Hoxe pas\u00e1molo d\u00eda diante da pantalla, e a\u00ednda que esteamos a traballar para un proxecto de impresi\u00f3n, os dese\u00f1adores gr\u00e1ficos agora son fundamentalmente dixitais e a s\u00faa ferramenta prioritaria \u00e9 un ordenador.<\/p>\n\n\n\n<p>O mundo cambiou moito e de forma moi acelerada nos \u00faltimos 30 anos. Se a finais dos 80, do s\u00e9culo pasado, escolli\u00e1molas cores para un proxecto cunha gu\u00eda Pantone, ou visitabamos a tenda de consumibles cincocentas veces ao mes. Hoxe inxentes cantidades de informaci\u00f3n fl\u00faen ate o nos escritorio dende repositorios, aplicaci\u00f3ns e paxinas web en li\u00f1a permanente coa nosa imaxinaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Non est\u00e1 mal. A\u00ednda que as veces se te\u00f1a a impresi\u00f3n de perder o control sobre tanta informaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Digamos que antes o buscador era o mesmo dese\u00f1ador preocup\u00e1ndose por atopar referentes, asistir a feiras, galer\u00edas de arte, colecci\u00f3ns e museos. Escudri\u00f1ando nas bibliotecas e librar\u00edas as \u00faltimas tendencias, os asuntos m\u00e1is novos&#8230; A\u00ednda podemos facelo, mais a informaci\u00f3n brota das pantallas a cada intre: canles RSS, redes sociais, publicidade expl\u00edcita e impl\u00edcita nos media, listas de correo, portais web especializados en calquera cousa que se nos antolle,&#8230; Se non es selectivo pode ser realmente abraiante.<\/p>\n\n\n\n<p>En realidade o papel do creativo non cambiou tanto: seguimos a falar de comunicaci\u00f3n. E un dese\u00f1ador gr\u00e1fico segue a ser algu\u00e9n que comunica un determinado contido con cores e formas. O que si \u00e9 que cambiaron os media e as ferramentas. At\u00e9 non fai tanto, a maior\u00eda da produci\u00f3n estaba referida aos medios impresos e o traballo se resolv\u00eda en portadas de revistas, carteis, tarxetas e papeler\u00eda corporativa, cartafoles para discos, paqueter\u00eda,&#8230; todos eles produtos que se resolv\u00edan na imprenta.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00ednda que hoxe segue a haber este tipo de demanda para os dese\u00f1adores gr\u00e1ficos, o n\u00famero de novos produtos de dese\u00f1o dixital para todo tipo de dispositivos e formatos ocupa as m\u00e1is das horas de traballo.<\/p>\n\n\n\n<p>E, traballes para imprenta ou para dispositivos, pas\u00e1molo d\u00eda diante dunha pantalla; empregando, en vez de papel e lapis, alg\u00fan dos centos de recursos programados -software- e distintos utensilios de acceso &#8211; rato, tarxeta gr\u00e1fica, lapis \u00f3ptico,&#8230;- que minimizan a necesidade dunha capacidade gr\u00e1fica especifica directa &#8211; debuxo, acuarela, lapis, rotuladores, collage,&#8230;- e substit\u00faena por unha chea de ferramentas e recursos de creaci\u00f3n e tratamento de imaxes virtuais. E estes produtos dixitais se mostran masivamente en pantallas de distintos tama\u00f1os en infinidade de dispositivos, e de xeito simult\u00e1neo, a trav\u00e9s do globo conectado.<\/p>\n\n\n\n<p>As\u00ed o produto resultado do traballo do dese\u00f1ador dixital acaba por converterse en anuncios ou imaxes que podemos denominar est\u00e1ticas &#8211; iconas, interfaces gr\u00e1ficos (GUI), banners, ilustraci\u00f3ns,&#8230;-, e outros m\u00e1is complexos; que poden ir do artello de distintas p\u00e1xinas web, a interfaces para todo tipo de aplicaci\u00f3ns ou a xogos interactivos, entre outros moitos produtos destinados ao lecer, a informaci\u00f3n, a formaci\u00f3n, a documentaci\u00f3n, a lectura, a exhibici\u00f3n comercial ou publicidade directa.<\/p>\n\n\n\n<p>Resulta obvio que un produto dixital non \u00e9 o mesmo que un produto impreso.<\/p>\n\n\n\n<p>Pero a diferencia substancial dos produtos dixitais \u00e9 que:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>permiten aos usuarios interactuar co seu contido.<\/li>\n\n\n\n<li>aproveitan o movemento e a animaci\u00f3n.<\/li>\n\n\n\n<li>adoitan ter unha l\u00f3xica temporal onde unha narraci\u00f3n lineal \u00e9 substitu\u00edda por un conxunto de estados e transici\u00f3ns complexos.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Hai que dicir que todos estes produtos dixitais se crean con linguaxes de programaci\u00f3n. Linguaxe que, subxacente, est\u00e1 no software que empregamos como mesa de traballo, en moitas das interfaces coas que \u00e1rmanse as estratexias de produci\u00f3n e, sobre todo son necesarias, a xeito de capa engadida aos elementos gr\u00e1ficos para dispolos a fruici\u00f3n do p\u00fablico; ao que agora se soe chamar usuario.<\/p>\n\n\n\n<p>Chegados aqu\u00ed o dese\u00f1ador enfronta unha nova responsabilidade e unha nova tarefa decisiva. Moitos destes novos produtos dixitais non se limitan a abrir unha canle de comunicaci\u00f3n\/informaci\u00f3n cos posibles espectadores; a maior\u00eda aspira a crear unha entorna onde o espectador adquire tam\u00e9n un papel activo potencial inmediato que soemos resumir en distintas formas de interacci\u00f3n co media que noutros formatos non se da, alo menos non desa forma tan inmediata, extensa e continuada.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Moitos dos produtos dese\u00f1ados para os media dixitais se idean decididamente pensados e preparados para a interacci\u00f3n.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Para os que, coma min, vos achegades ao dese\u00f1o gr\u00e1fico dende o mundo das belas artes adaptarse a esta nova calidade da comunicaci\u00f3n gr\u00e1fica pode non resultar un paseo. A\u00ednda que o uso coti\u00e1n de tanto recursos interactivos aos que estamos acostum\u00e1ndonos \u00e9 sen dubida unha moi boa escola. Iso si: o artista xa non se dedica a pensar en como comunicar mellor unha idea, est\u00e1 obrigado a imaxinar ese enramado temporal de acci\u00f3ns\/reacci\u00f3ns (E\/S) que se espera completen o proceso comunicacional na s\u00faa totalidade &#8211; xa falaremos m\u00e1is adiante de como se substancia, tantas veces, esa comunicaci\u00f3n interactiva-.<\/p>\n\n\n\n<p>Cando encetou toda esta nova idea da comunicaci\u00f3n dese\u00f1ada, coa masificaci\u00f3n das computadores persoais con capacidades gr\u00e1ficas e a explosi\u00f3n das redes de comunicaci\u00f3n; f\u00edxose evidente que o papel do creativo\/comunicador ou dese\u00f1ador gr\u00e1fico estaba a desprazarse ao dixital con todas as s\u00faas, daquela, indeterminadas posibilidades.<\/p>\n\n\n\n<p>A principio moitas escolas de dese\u00f1o gr\u00e1fico encetaron preparando aos estudantes a verse como creativos que formulan ideas que outros poidan constru\u00edr. Era unha filosof\u00eda de proceso en fervenza onde se intentaba encastar ao creativo, sen modificar os modelos de aprendizaxe e entender a evidente necesidade de adoptar un novo conxunto de procesos, para incorporalos aos recursos do novos dese\u00f1adores dixitais.<\/p>\n\n\n\n<p>Claro que as ferramentas que se deciden adoptar non sempre son as m\u00e1is id\u00f3neas. Continuando coa tradici\u00f3n m\u00e1is acad\u00e9mica, ademais de buscar un m\u00ednimo procedemental vinculado \u00e1s t\u00e9cnicas gr\u00e1ficas ou belas artes, seguemos a aproximarnos \u00e1 dese\u00f1o dixital con ferramentas de dese\u00f1o est\u00e1tico como AdobeIllustrator ou Sketch, que non ofrecen practicamente nada que serva na creaci\u00f3n de prototipos de sistemas dixitais. Incluso no dese\u00f1o web, onde se segue a manter a met\u00e1fora da p\u00e1xina, non van moito m\u00e1is alo de axudar a definir o dese\u00f1o ou os estilos da p\u00e1xina. A interacci\u00f3n nestes programas de dese\u00f1o se imaxina e iso non parece a mellor maneira de que o dese\u00f1ador asuma na s\u00faa complexa totaliadade o problema que debe resolver.<\/p>\n\n\n\n<p>Hai unha frase, ben recorrida, que afecta aos dese\u00f1adores que di que <em>dese\u00f1ar \u00e9 resolver problemas<\/em>. Por exemplo entender que papel ten un dese\u00f1ador gr\u00e1fico nun mundo tecnol\u00f3xico sometido a todo tipo de enxe\u00f1er\u00eda condicionante: a da imaxe e as pantallas, a da axilidade na xesti\u00f3n de recursos en pantalla ou a da consulta e manexo de datos&#8230; ou a das capacidades reactivas das terminais interactivas que manexan centos de mill\u00f3ns de persoas de distintas culturas por todo o mundo.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"242\" src=\"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/papel-desenador-grafico-1024x242.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-990\" srcset=\"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/papel-desenador-grafico-1024x242.png 1024w, https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/papel-desenador-grafico-300x71.png 300w, https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/papel-desenador-grafico-768x182.png 768w, https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/papel-desenador-grafico.png 1142w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>A\u00ednda que podes ser un gran dese\u00f1ador gr\u00e1fico dixital sen necesidade de practicar as t\u00e9cnicas gr\u00e1ficas cl\u00e1sicas <em>a man<\/em>, o co\u00f1ecemento art\u00edstico e da historia das artes son un gran activo. \u00c9, segue a ser, <em>a base<\/em>. Vivimos inmersos nunha entorna tecnol\u00f3xica fortemente visual que mant\u00e9n esa conexi\u00f3n entre a expresi\u00f3n gr\u00e1fica e os novos avances tecnol\u00f3xicos. Pero parece m\u00e1is que evidente que os dese\u00f1adores gr\u00e1ficos que, conscientes desta nova condici\u00f3n, queiran manexarse nesta realidade dixital deberan adquirir e entender a capacidade de escribir c\u00f3digo sen deixar de xerar fermosos dese\u00f1os. Outra vez o dese\u00f1ador de ma\u00f1\u00e1 ter\u00e1 que entender como avanzar sen perdelo chan. <em>E cumprir a promesa de resolver (alg\u00fans) problemas<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Para entender que o dese\u00f1ador gr\u00e1fico debe asumir agora un rol ampliado resulta interesante botarlle unha ollada \u00e1 seguinte comparativa que planeaba Peter Ljungstrand en <em>Engineering vs. design (Design paradigms).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Enfoque da enxe\u00f1ar\u00eda<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Definir problema<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Busca a mellor soluci\u00f3n<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Asume que o problema pode estar ben definido<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Divide e vencer\u00e1s<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Baseado en habilidades anal\u00edticas e matem\u00e1ticas<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>A soluci\u00f3n \u00e9 verdadeira ou falsa<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Enfoque do dese\u00f1o<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Problemas malvados<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Intenta comprender a situaci\u00f3n<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Explorar posibilidades para comprender mellor o problema<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Traballo iterativo<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Bosquexo<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>A soluci\u00f3n \u00e9 boa ou mala, mellor ou peor<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pero que pasa cando tentamos redefinir o curr\u00edculo do dese\u00f1ador gr\u00e1fico ensin\u00e1ndolle a utilizar linguaxes de programaci\u00f3n como ferramenta para as s\u00faas creaci\u00f3ns?<\/p>\n\n\n\n<p>Creo que s\u00f3 parece m\u00e1is complexo do que \u00e9 en realidade. Para encetar, os sistemas non son desco\u00f1ecidos para os dese\u00f1adores gr\u00e1ficos. En realidade os dese\u00f1adores gr\u00e1ficos sempre utilizaron sistemas no seu traballo:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sistemas de cuadr\u00edcula para artellar o dese\u00f1o,<\/li>\n\n\n\n<li>c\u00edrculos de cores para escoller cores coa distancia axeitada entre eles.<\/li>\n\n\n\n<li>&#8230;<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Por outra banda, o c\u00f3digo perm\u00edtelle aos dese\u00f1adores gr\u00e1ficos:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>facer cousas que antes non pod\u00edan facer.<\/li>\n\n\n\n<li>probar variaci\u00f3ns dun dese\u00f1o m\u00e1is r\u00e1pido dende a fase de creaci\u00f3n de prototipos at\u00e9 o produto final e en calquera momento,<\/li>\n\n\n\n<li>automatismos programados como a <em>aleatorizaci\u00f3n<\/em> que permiten esgarabellar e revelar dese\u00f1os que moi posiblemente o dese\u00f1ador ter\u00eda creado cun lapis.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>E, por \u00faltimo, o c\u00f3digo perm\u00edtelle aos dese\u00f1adores crear sistemas din\u00e1micos que poden cambiar os seus dese\u00f1os segundo o tempo, o lugar ou o uso. Moitos produtos para imprenta morr\u00edan pegados en calquera parede de calquera cidade, un mal legado para un mundo que se re-inventa. O certo \u00e9 que os novos medios dixitais ampl\u00edan sen n\u00famero as paredes onde colgar as chamadas \u00e1 acci\u00f3n e a propaganda. Pero xa non hai unha raz\u00f3n para que o proceso de dese\u00f1o remate coa <em>pegada de carteis<\/em>. E o nacemento do produto dixital se pode (re)producir de xeito interminable.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Lecturas:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bruno Munari: <strong>\u00bfC\u00f3mo nacen los objetos?<\/strong>, ISBN\/EAN: 9788425228650; ed. GG 2016, 2\u00aa edici\u00f3n <a href=\"https:\/\/editorialgg.com\/como-nacen-los-objetos-libro-9788425228650.html\">\u2197\ufe0f<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/twitter.com\/runemadsen\">Rune Madsen<\/a>:<strong> <a href=\"https:\/\/programmingdesignsystems.com\/introduction\/\">Programming Design Systems<\/a>,<\/strong> libro dixital libre.<\/li>\n\n\n\n<li>Alberto Zamarr\u00f3n: <strong><a href=\"https:\/\/medium.com\/@albertozamarron\/el-problema-de-identificar-diseno-con-resolucion-de-problemas-5da55ef41aee\">El problema de identificar dise\u00f1o con resoluci\u00f3n de problemas<\/a>,<\/strong> Dec 18, 2014<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Fotos:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Antoni Shkraba: <a href=\"https:\/\/www.pexels.com\/es-es\/foto\/escrito-a-mano-mujer-arte-creativo-4348401\/\">https:\/\/www.pexels.com\/es-es\/foto\/escrito-a-mano-mujer-arte-creativo-4348401\/<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>At\u00e9 non fai moitos anos o papel do dese\u00f1ador estaba entre lapis, pinceis,rotuladores e outros trebellos como regras, cutters e botes de tempera, l\u00e1minas de letraset e cousas as\u00ed ( &#8211; en moitas das clases que imparto, acostumo a levar algunha destas cousas para que os alumnos m\u00e1is novos saiban de que estamos a falar). [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":995,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"0","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0","omw_enable_modal_window":"enable","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"off","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[47,48],"class_list":["post-989","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-deseno-grafico","tag-deseno-dixital","tag-deseno-grafico","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=989"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":996,"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/989\/revisions\/996"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/media\/995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitsolto.com\/bitacora\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}